Khi xem phim điện ảnh (hoặc các hình thức giải trí khác dựa trên hình ảnh - như music video, phim truyền hình, video ngắn trên social), liệu các bạn có phân biệt được hình ảnh nào được quay trong studio và hình ảnh nào quay trong bối cảnh thật?
Bối cảnh thật ở đây là đề cập đến các bối cảnh mà chức năng chính của nó không phải là sản xuất hình ảnh. mà có khả năng cho phép con người có các sinh hoạt trong đó.
Khi xem video dưới đây, có thể nhận ra ngay việc sử dụng studio để tạo hiệu quả sản xuất (thời gian và chi phí). Studio (hoặc trường quay) được sử dụng và được chấp nhận - cùng thời gian này, việc người ta chi tiền để chụp những hình ảnh như thế này tại Việt Nam cũng bắt đầu phổ biến, trở thành một ví dụ về bắt kịp xu hướng của những người trẻ.
Và tất nhiên, sau 10 năm, MV này có thể được gọi là “cũ về mặt hình ảnh“, và hình ảnh được ưa chuộng hiện tại rất khác: máy quay tiêu cự mỏng hơn, thiết bị ánh sáng tạo nên các dạng màu khác nhau. Và nếu bạn đi chụp hình theo phong cách này, thì có 2 khả năng, 1 là bạn sẽ không tìm được các studio vẫn cho phép dạng này, 2 là bạn sẽ bị gọi là nhà quê vì không bắt kịp với thẩm mỹ hiện tại
một chuyện khác: các hình ảnh trong MV này đến từ một nền văn hóa khác, không phải văn hóa Hàn Quốc.
chủ nghĩa toàn cầu hóa nối dài vị thế hậu thuộc địa - sự xâm chiếm giờ không nằm ở thực địa, nó nằm ở tâm trí của tất cả mọi người, từ những người vô thức xây nên sự bá quyền văn hóa bằng cách gạt bỏ các tiểu văn hóa và quy chuẩn hóa thẩm mỹ trở thành một thẩm mỹ đơn nhất và trung tâm, cho đến những người vô thức nhưng cũng rất chủ động chọn lựa thẩm mỹ mà họ cho rằng hiện đại hơn, bắt kịp với thế giới hơn.
Trong tâm trí các cá nhân hình thành sự xếp hạng, những thẩm mỹ được xếp theo cao thấp. Bởi thẩm mỹ có thể được sao chép cực nhanh - trước đây bằng những thiết bị ghi hình cỡ lớn, giờ đây có thể cầm bằng một bàn tay, hình ảnh được ghi lại và truyền đi, và thẩm mỹ được sao chép ngay tức thì ở phương diện làm thế nào để tạo ra nó (how) mà thiếu đi bối cảnh văn hóa tạo nên thẩm mỹ đó (why) - nên thẩm mỹ dễ dàng bị mài phẳng thành một nấc thang xếp hạng đơn nhất, mà trong đó, các thẩm mỹ của các quốc gia phát triển trở thành chủ đạo, còn các quốc gia chưa phát triển thì thẩm mỹ trở thành thứ yếu. Hình ảnh, cũng là một dạng hàng hóa được sản xuất (manufactured commodity), là kết quả của một guồng máy sản xuất lớn, mà trong đó các quốc gia phát triển hiển nhiên mạnh hơn. Điều này xảy ra ở tất cả các lĩnh vực liên quan tới hình ảnh - phim, video, âm nhạc (với sự đi kèm của music video), nhiếp ảnh, kiến trúc.
Khi cắt đi bối cảnh văn hóa của thẩm mỹ, bộ máy sản xuất hình ảnh cũng cắt đi một đặc tính quan trong của thẩm mỹ cũng như trải nghiệm sống, đó là thời gian. Thời gian tạo dựng nên địa chất, địa chất tạo dựng nên không gian sống, không gian sống tạo nên văn hóa sinh hoạt, văn hóa sinh hoạt tạo dựng thẩm mỹ địa phương. Thời gian cũng cho phép các cá nhân liên kết cảm xúc với thẩm mỹ văn hóa địa phương, thông qua sự tiếp xúc liên tục trong đời sống hàng ngày. Bỏ qua thời gian trong thẩm mỹ nghệ thuật và trải nghiệm sống là bỏ qua câu hỏi và ngay lập tức đến với câu trả lời. Nó là sự tối ưu đời sống - đời sống không còn là trải nghiệm, nó là tối ưu, là tiến lên nấc thang định sẵn của sự phát triển. Đó cũng là lý do AI sẽ tiếp tục được sử dụng, bất chấp sự phản đối - sẽ luôn có những cá nhân có nhu cầu tối ưu đời sống của mình bằng cách bỏ qua thời gian và tìm đến các đầu ra thẩm mỹ.
Why đến trước How trong thẩm mỹ: các hạn chế và đặc thù dẫn đến các lựa chọn, không phải ngược lại hay ngẫu nhiên. Sự sao chép cái How một cách bất chấp chỉ ra vấn đề lớn nhất của các quốc gia hậu thuộc địa: sự mất kết nối với trí tuệ và nhịp độ sống bản địa đến mức các cá nhân không thể sản sinh ra một cái why bên trong. Và văn hóa trở bị quy trở thành hủ bại khi so sánh với những văn hóa mang giá trị tiến bộ hơn trên thế giới. Thẩm mỹ bề mặt trở thành một chỉ dấu thay thế cho sự bắt kịp với thế giới, với toàn cầu - khi thẩm mỹ tương đồng, người ta có một ảo tưởng về sự cân đối trong quyền lực và mức độ phát triển.
chủ nghĩa toàn cầu hóa đặt ra một nấc thang giá trị lớn nhất - đó là tiền - và loại bỏ tất cả các thang giá trị khác của các nền văn hóa nhỏ hơn. Trong quá trình ứng dụng một mô hình phát triển kinh tế tương tự các quốc gia cựu đế quốc phương Tây (western imperialist), các quốc gia hậu thuộc địa có thể ứng dụng được ngay tức khắc phương diện làm thế nào để tạo ra sự phát triển (how) mà không thể ứng dụng được bối cảnh kinh tế tạo nên nó (why) cũng như lịch sử bóc lột thuộc địa để giàu có, và tất nhiên là sự phát triển sẽ đi kèm việc chấp nhận tất cả những nhược điểm mà mô hình kinh tế ấy đã tạo ra ở các quốc gia đó. Sự chạy đua của các quốc gia hậu thuộc địa, trong khi phương Tây xét lại chính mô hình của mình tạo nên một sự đối sánh thú vị
Bài viết chỉ là một lập luận mỹ học, không nhắm đến đối tượng cụ thể nào. Các bạn có thể tùy ý liên tưởng.


