Khi xuất hiện thông tin về việc đầu tư hai nghìn tỷ để xây nhà hát mới ở Hà Nội, cũng có nhiều người đã nói rằng nhà hát là không cần thiết, và một kho dự trữ xăng dầu trong tình huống này là phù hợp hơn.
Là một nghệ sĩ, chúng tôi chia sẻ một nỗi lo tương tự. Khi nổ ra chiến sự ở Iran, và trước đó là ở Ukraine, tôi đã suy nghĩ về mức độ cần thiết của nghề nghiệp chúng tôi.
Nghệ thuật vô nghĩa. Đó là câu tôi đã nói nhiều. Vô nghĩa và vô ích.
Nghệ thuật không khiến bạn hết đói. Nó không khiến bạn giàu có lên về tài chính - tôi biết rất nhiều người suy tư khi mua vé Sân khấu vô hình, bởi nó là một thứ không cần thiết. Nó không giúp chiếc xe của bạn chạy trên đường. Nó không giúp bạn mua được nhà.
Tôi nghĩ như thế hàng ngày, nhưng cuối cùng thì tôi vẫn là một nghệ sĩ. Không phải bởi vì việc này dễ dàng hay sung sướng - ngày nào tôi cũng vật lộn với 2 trang kịch bản, vật lộn với chuyện làm sao để có người đến xem mình, dù mình biết những thứ mình làm ra vô nghĩa. Nếu bạn là một người làm nghệ thuật, bạn sẽ khổ sở khi làm, và khổ sở hơn khi không làm. Đó là một lời nguyền khi bước chân vào con đường này. Mình tìm tòi, tất nhiên trước nhất là cho mình, vì không thể sống mà không sáng tác. Nhưng rồi sự tìm tòi ấy phải đưa đến cho người khác.
Người ta bảo nghệ sĩ cần có một cái tôi. Tôi nghĩ rằng làm nghệ sĩ là xóa đi cái tôi. Cứ đi tìm mình, rồi lại tẩy xóa, cho đến khi chẳng còn gì nữa, để mà lại đi tìm tiếp. Nó như những đời sống nối tiếp nhau, sinh ra, chết đi, và cứ thế tiếp nối. Ý nghĩa là gì sau tất cả những sự suy tàn? Ý nghĩa chính là khoảnh khắc bé nhỏ giữa sự ra đời và sự hủy diệt.
Tôi chỉ hiểu ý nghĩa của việc làm một nghệ sĩ, khi phụng sự khán giả. Khi màn diễn kết thúc, hoặc bộ phim đã chạy credit, và ánh đèn trong khán phòng bật lên, và khán giả vỗ tay cho tác phẩm, đó là khoảnh khắc ý nghĩa của nghệ thuật thật sự được nhắc lại cho khán giả và người nghệ sĩ: ta làm nghệ thuật để kết nối với nhau và tôn vinh cuộc sống.
Người ta phân biệt giữa nghệ thuật và thương mại, bởi vì những điều thiêng liêng đã không còn chỗ đứng, và những điều tầm thường được coi như chuẩn mực. Khán giả đến khán phòng, nơi những người nghệ sĩ dâng hiến cho vai diễn, và khán giả biết rằng người nghệ sĩ ấy không chỉ tôn vinh bản thân họ, những người ấy còn tôn vinh những khoảnh khắc đặc biệt trong cuộc đời có thể bị lãng quên của những người xem. Đó là khoảnh khắc chúng ta đồng cảm (empathy) - ta thấy cuộc đời mình trong cuộc đời của người khác, và ta muốn lắng nghe người khác bộc bạch những gian nan của đời họ.
Và đó là lúc ta nhìn thấy giá trị của nghệ thuật. So sánh vai trò của những thứ khác nhau trong đời sống bằng hệ quy chiếu của nhau - ví dụ bảo rằng nghệ thuật có thể thay thế miếng cơm manh áo và ngược lại - đều là một trò chơi đạo đức về phía những người còn lại.
Nhà hát khác với nghệ thuật. Đó là tinh thần gốc của Sân khấu vô hình. Bởi vì chúng tôi tin rằng ở đâu cũng có thể là nhà hát, chừng nào vẫn có khán giả. Đâu cũng có thể là sân khấu, chừng nào diễn viên hết mình cho vai diễn.
Hẹn gặp các bạn tại Sân khấu vô hình.
Sân khấu vô hình 2026 sẽ mở đầu bằng vở diễn “Đằng sau những cánh cửa đóng“, từ kịch bản “Huis Clos” của triết gia Jean-Paul Sartre, với các diễn viên: Nguyễn Đăng Hải Anh - Phạm Đức Duy - Nguyễn Mai Phương Nhi
ĐẰNG SAU NHỮNG CÁNH CỬA ĐÓNG - một trình hiện sân khấu trong khuôn khổ SÂN KHẤU VÔ HÌNH
📍HUB - Cổng Nối, số 2 Trịnh Công Sơn, Hà Nội
📆 3 - 4 - 5 tháng 4 | Thứ sáu, thứ bảy và chủ nhật | 20h - 22h30
Vở diễn không dành cho người dưới 16 tuổi.
————————
SÂN KHẤU VÔ HÌNH – Đưa niềm cảm hứng sáng tạo vượt khỏi biên giới nhà hát truyền thống và trao quyền kể chuyện tới tất cả mọi người.
Chương trình sản xuất bởi XÍ NGHIỆP ĐIỆN ẢNH THĂNG L